Δημοσκόπηση
Πως σας φάνηκε το καινουργιο site του Δήμου Κοζάνης;

% Ψήφοι
74% 4.010 Πολύ καλό
6% 344 Καλό
4% 199 Μέτριο
16% 879 Καθόλου καλό

Συνολικοί Ψήφοι: 5.432

Voting is disabled because this poll expired on 12/8/2010 12:12 μμ..
Newsletter
*
Λευκοπηγή

Τ. Δ. Λευκοπηγής

Επί τουρκοκρατίας το χωριό ονομάζονταν Βελίστι.

Το 1918 συστάθηκε ως κοινότητα Βελιστίου.

 

Στις 20-1-1927 ονομάστηκε Ασπρονέρι και τελικά πήρε την οριστική του ονομασία Λευκοπηγή στις 12-3-1928. Στο μεσοδιάστημα από την ονομασία Ασπρονέρι έως την Λευκοπηγή, αποκαλούνταν και Νυμφαίο, ίσως από κάποια ομάδα που προτιμούσε αυτό το όνομα. Στα χρόνια της τουρκοκρατίας και επί εποχής του Αλή Πασά το χωριό έγινε τσιφλίκι του δια της βίας με πρωτεργάτη τον Αλβανό Μάλιο. Μετά την πτώση του Αλή το χωριό παρέμεινε τσιφλίκι του Σουλτάνου. Οι χωρικοί θυμούνται ως τελευταίο τσιφλικά τον Μπέη Χαμσά Ρεσίτ, το όνομα του οποίου είναι γραμμένο και στον ιερό άμβωνα του ναού.

 

Ο Μητροπολίτης όμως Κωνστάντιος σε επιστολή του στον πατριάρχη στις 15 Ιουλίου του 1901 αναφέρει. «Το χωριό Βελίστι είναι εν πολλοίς κτήμα μπέηδων. Χαμψά Μπέη, Αλιόμπεη, Μπεκτάς Μπέη, Ζεϊρ Μπέη Ρόσου Μπέη και Χαϊδάρ Μπέη που διαμένουν στην Κοζάνη. Διόρισαν αγροφύλακες Οθωμανούς εγνωσμένης αγριότητας, οι οποίοι ενεδρεύοντας επετέθησαν την παρελθούσα Παρασκευή,  13 ισταμένου, και φόνευσαν 2 Βελιστινούς με την ενθάρρυνση των μπέηδων. Τον Θεόδωρο Κοτρότσιο και τον Ιωάννη Καστάνη. Εφονεύθη και ένας εκ των αγροφυλάκων εκ του παρακείμενου οθωμανικού χωριού Πορτοράζ. Κατόπιν αυτού αστυνομικοί με δύναμη τουρκαλβανών μπήκαν στο χωριό και κρέμασαν τον Γιάννη Καραπάτσιο. Την επομένη πήγε ο Καϊκάμης και πολιόρκησε το χωριό των 100 οικογενειών και άρχισε μονομερείς ανακρίσεις. Στο μεταξύ 50 ένοπλοι και εξαγριωμένοι τούρκοι από το Πορτοράζ ξεκίνησαν εναντίων του Βελιστίου για να πάρουν εκδίκηση για τον φόνο του αγροφύλακα…….»

 

Σημειώνεται ότι οι χριστιανοί κάτοικοι, διέμεναν στον οικισμό «Ζυγόστι».

 

Το 1886 στο χωριό λειτουργούσαν 5 νερόμυλοι.

 

Το 1900 στην Δημοτική σχολή ήταν 20 μαθητές. Το σχολείο στο χωριό άρχισε να λειτουργεί ως δημόσιο το 1914. Το 1953 κτίστηκε τριθέσιο δημοτικό σχολείο.

 

Το 1920 είχε 607 κατοίκους.

Η Λευκοπηγή είναι κι αυτή από τα λίγα χωριά που παρουσίαζε μια διαρκή πληθυσμιακή αύξηση. Το 1928 είχε 710 κατοίκους, το 1940 είχε 870, το 1951 είχε 983, το 1961 είχε 1093, το 1971, εποχή της μεγάλης μετανάστευσης, πανελλαδικό φαινόμενο, είχε συγκριτικά με άλλα χωριά πολύ μικρή μείωση, 1057 κατοίκους και το 1981 είχε 1227 κατοίκους.

 

Ιερός ναός του χωριού είναι του Αγίου Ιωάννου του προδρόμου με επιβλητικό καμπαναριό ύψους 15 μέτρων, έργο του 1916.Το καμπαναριό έπαθε σημαντικές ζημιές στο σεισμό του 1995 και αναστηλώθηκε. Ο ναός κτίστηκε το 1848-1865 και φέρει ακόμα την επιγραφή του κτήτορα Χαμζάρ Ρεσίτ Μπέη.

Ξεκίνησαν οι εργασίες ανέγερσης επί επισκόπου Βενιαμίν και εφημερεύοντας του Παπαγεωργίου Κανάβα και αποπερατώθηκε επί επισκόπου Ευγενίου εφημερεύοντος Κωνσταντίνου Νούσια. Σε εντείχισμα πίσω από το ιερό βήμα υπάρχει επιγραφή « Υπέρ του Αρχιεπισκόπου ημών Ευγενίου και του αρχιτέκτονα Αθανασίου συνδρομή Κωνσταντίνος Ζαντζότης 1865». Στο τέμπλο υπάρχουν εικόνες με επιγραφές των δωρητών το έτος 1866. Η πιο πρόσφατη στο γυναικωνίτη είναι της κοιμήσεως της Θεοτόκου με δαπάνη του συλλόγου γυναικών 4-10-1945. Στο χωριό εντοπίστηκαν ίχνη δύο προϊστορικών φρουρίων. Σ

 

το Μακεδονικό αγώνα σκοτώθηκαν ο πρόεδρος του χωριού Δουγαλής Γρηγόρης και ο Θύμιος Βακρατζάς. Στο Αλβανικό μέτωπο έπεσαν ο Βατάλας Χρήστος στις 2-11-1940. Ο Παρτώνας Εμμανουήλ στις 5-4-1941 στο ύψωμα 1876.

 

Από την Λευκοπηγή κατάγονταν ο πρώτος αιρετός νομάρχης Κοζάνης Μητλιάγκας Πασχάλης και ο καθηγητής πανεπιστημίου του τμήματος θεολογίας και ποιητής Παντελής Πάσχος. Ποιήματά του υπήρχαν στα βιβλία των αναγνωστικών του δημοτικού. Αξίζει να αναφερθεί και το όνομα του ζωγράφου Μανόλη Δραγώγια και του Πασχάλη Δουγαλή που όντας μαθητής γυμνασίου απέσπασε παγκόσμιο βραβείο. Το χωριό βρίσκεται στο 10 χιλιόμετρο της οδού Κοζάνης – Αιανής.

 

Σήμα κατατεθέν του χωριού ο πλάτανος που βρίσκεται στην πλατεία. Στο Δ.Δ λειτουργούσε το 2002 2θέσιο νηπιαγωγείο και 6θέσιο δημοτικό σχολείο.

Λειτουργούσε και Γυμνάσιο με διευθυντή το 2002 το Δ. Μανάδη.

Την ίδια περίοδο ήταν έδρα περιφερειακού ιατρείου.

 

Δραστήριος ο Μορφωτικός Σύλλογος με παραστάσεις σε πολλές πόλεις της Ελλάδος.

Η αθλητική δραστηριότητα της δεκαετίας του 70 και 80 δεν παρατηρούνταν την εποχή του 2000.

 

Πρόεδρος του Τ.Σ το 2002 ήταν ο Δουγαλής Αστέριος. Το 1991 είχε 1309 κατοίκους.

 

Από τα παραδοσιακά έθιμα του χωριού ξεχώριζαν:

Τα χαράματα της πρωτομαγιάς όλα τα κορίτσια του χωριού ντύνονται με τις παραδοσιακές φορεσιές και βγαίνουν έξω από το χωριό. Μαζεύουν λουλούδια και πλέκουν στεφάνια Τρίβουν τα μάγουλά τους με τις «κοκινίτσες» παπαρούνες για να κοκκινίσουν. Δένουν στην μέση ή στο κεφάλι χλωρή βρίζα για να μην πονούν, κατά το πώς λέει η παράδοση. Χορεύουν και τραγουδούν παλιά δημοτικά τραγούδια κι ύστερα κατεβαίνουν στο χωριό και πιάνουν το χορό στην πλατεία τραγουδώντας.

Τώρα Μαϊά , τώρα δρουσιά, τώρα του καλουκαίρι

Τώρα φουντώνουν τα κλαδιά κι βγάζ’ η γης χουρτάρι

Τώρα κι ου Γιάννης διάβινι στου μαύρου του καβάλα

Νύχτα σιλώνει τα’ άλογο, νύχτα του καλιγώνει…»

 

Την ημέρα της γιορτής του Αϊ -  Γιάννη, όλο το χωριό συγκεντρώνεται το απόγευμα στο νάρθηκα της εκκλησίας φορώντας τις τοπικές ενδυμασίες και κάθονται σε κοινά τραπέζια, τα οποία ευλογεί ο ιερέας και θυμίζουν τις «αγάπες» των πρώτων χριστιανών.

 

Κατά την αρχαιότητα στην περιοχή λατρεύονταν ο Ασκληπιός και η θεά Υγεία.

 

5o Φεστιβάλ Νέων Δημιουργών Κοζάνης -TV spot

http://kozanifest.com

 

Δείτε όλα τα βίντεο
κάντε κλικ εδώ

Τα παραπονά σας στο Δήμαρχο